تاثیر وضعیت اقتصادی بر سلامت روان

چطور برای بازارکار دهه بعد آماده شویم ؟
چطور برای بازار کار دهه بعد آماده شویم ؟
شهریور ۳, ۱۳۹۷
قانون مالیات های مستقیم
ماده ۱۶۹ قانون مالیات های مستقیم
شهریور ۵, ۱۳۹۷
Show all
تاثیر وضعیت اقتصادی بر سلامت روان

سلامت روان

تاثیر وضعیت مالی

تاثیر وضعیت اقتصادی بر سلامت روان

به قلم پرستو کنعانی زاده
” هفته سلامت ” در ایران از اول اردیبهشت ماه و به مدت یک هفته برگزار می شود . شعار اصلی هفته سلامت در سال ۹۶ ” زندگی سالم با نشاط و امید ” است . این مناسبت بهانه خوبی است تا توجه همگان به زمینه سلامتی جلب شود و دستاوردها و مشکلات این حوزه به دقت بررسی شوند .
طبق بررسی های انجام شده یکی از عواملی که بر سلامت جسمی و روانی افراد تاثیر بسزایی دارد ، وضعیت اقتصادی و مالی آنهاست . به نحوی که حتی گفته می شود که می توان میزان بدهی افراد را به عنوان شاخص عینی برای سنجش وضعیت روانی آنها به کار گرفت .

تاثیر وضعیت مالی بر سلامتی

سازمان بهداشت جهانی (WHO) سلامت اجتماعی ، جسمی ، عاطفی و هیجانی ، شغلی ، ذهنی ، محیط زندگی ، و معنوی را به عنوان هفت مولفه سلامت برشمرده است .
چناچنه فردی از توان مالی مناسبی برخوردار باشد ، علاوه بر آن که امکان تغذیه مناسب ، کسب آموزس کافی در زمینه بهداشت و تامین هزینه های سلامتی خود و خانواده خود را خواهد داشت ، می توان دیگر جوانب سلامتی خود را نیز با اختصاص زمان کافی به توسعه فردی و حضور در کلاس ها و دوره های مختلف بهبود بخشد .
وجود مشکلات اقتصادی و نبود امکانات کافی تاثیر مستقیمی بر سلامت روانی و جسمی افراد دارد . در این راستا ، نتایج بررسی های انجام شده نشان می دهد نوجوانی که در خانواده از وضعیت نامناسب اقتصادی رنج می برند ، بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات روانی قرار دارند و این امر بر سلامت روان آنها تاثیر می گذارد .
همچنین تحقیقات بسیاری وجود ارتباط میان نگرانی و سلامتی روانی و جسمی را بررسی و تایید کرده اند . یکی از مهم ترین انواع استرس ، نگرانی ناشی از مسائل مالی است که در بسیاری از موارد موجب بروز مشکلات روانی اساسی در افراد شده است . این مسائل روانی اغلب خود را به صورت افسردگی  خشونت و پیدایش مشکلات جدی در روابط افراد نشان می دهد . این مشکلات روانی ایجاد شده ، به خودی خود موجب پیدایش بیماری های گوناگون جسمی در افراد می شوند که از جمله مهم ترین آنها می توان به سوء تغذیه ، فشارخون بالا و انواع بیماری ای قلبی اشاره کرد .
تاثیر وضعیت اقتصادی بر سلامت روان

سلامت روان

نتایج یک پژوهش

نتایج بررسی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران در سال ۹۴ تحت عنوان « عوامل موثر بر ایجاد فشار روانی در بین مردم ایران » نشان می دهد که از بین ۲۲ عامل تاثیر گذار بر استرس شهروندان ، تورم و هزینه های زندگی با میانگین ۱/۴ از ۵ ، موثرترین عامل فشار روانی بر مردم کل کشور بوده و گرانی مسکن و اجاره خانه با میانگین ۸/۳ به عنوان دومین عامل موثر شناخته شده است . این نتایج خود گواهی روشن بر تاثیر وضعیت اقتصادی افراد بر سلامتی است .
در میان مشکلات اقتصادی تاثیر گذار بر وضعیت سلامتی افراد ، بدهکاری را نیز می توان یکی از مهم ترین این مشکلات دانست که آثار منفی بسیاری بروضعیت سلامتی روانی و جسمی افراد دارد .
طی مطالعاتی ، پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که احتمال داشتن مشکلات سلامت روانی در افرادی که بدهی دارند ، سه برابر بیشتر است .
افسردگی ، اختلالات اضطرابی و اختلالات روان پریشی از جمله بیماری های روانی شایع در افرادی است که دارای بدهی زیاد هستند .
بررسی ها نشان داده که رابطه ای قوی میان خودکشی و بدهکاری وجود دارد . در شرایط مساوی ، افراد مفروض هشت برابر احتمال خودکشی بیشتری دارند . علاوه بر این ، افراد با احتمال بیشتری ممکن است دچار اعتیاد به الکل و وابستگی به موارد روان گردان غیر مجاز شوند .

شواهد آماری

شعار امسال سازمان جهانی بهداشت ، مقابله با افسردگی است و بررسی آثار وضعیت اقتصادی بر افسردگی نیز می تواند موضوع جالب توجهی باشد . براساس مطالعات سازمان جهانی بهداشت ، تعداد افراد افسرده از سال ۲۰۰۵ تاکنون ۱۸ درصد افزایش یافته است . موضوع قابل تامل در این زمینه این است که ۸۰ درصد این افراد در کش.رهای ضعیف ( از نظر اقتصادی ) زندگی می کنند .
طبق گزارشی دیگر ، فقیر بودن می تواند تغییری در ژن های فرد به وجود آورد که احتمال ابتلا به افسردگی را بالا می برد . لازم به ذکر است که با کاهش توان یادگیری ، بی حوصلگی و کاهش ظرفیت و کارکرد در افراد مبتلا به افسردگی ، این چرخه ادامه یافته و روز به روز به ناتوانایی اقتصادی این افراد اضافه می شود .
می توان به ارتباط میان سلامتی و وضعیت اقتصادی خانوارها از جنبه دیگری نیز نگاه کرد . علاوه بر این که مشکلات اقتصادی خود موجب شکل گیری بیماری های روانی و جسمی می شوند ، هزینه های کمرشکن درمان بیماری ها برای خانوارهای متوسط و ضعیف اجتماع نیز موضوع قابل تاملی است . طبق مطالعات انجام شده در سال ۱۳۹۰ ، حدود ۱۱٫۳ درصد از جمعیت شهر تهران در معرض هزینه های سنگین سلامت قرار گرفته اند .

چرخه بیماری و افزایش نگرانی

امروزه نگرانی های فزاینده ای در ارتباط با تاثیر هزینه های اقتصادی سلامتی بر خانوارهای مبتلا به بیماری وجود دارد . سطح بالای پرداخت از جیب بیماران ، بار مالی زیادی بر دوش خانوارها گذاشته و این موضوع می تواند به راحتی منجر به افزایش فقر در خانوارها شود . افزایش هزینه های درمانی طی چند سال اخیر به جایی رسیده که هم اکنون ۱۴ درصد از بیماران مراجعه کننده به مراکز درمانی ، با یک بار مراجعه به زیر خط فقر سقوط می کنند .
بررسی های روزنامه « شرق » از هزینه های درمان سرطان در ایران نشان می دهد که یک بیمار مبتلا به سرطان ماهانه سه میلیون تومان باید صرف درمان خود کند  . هزینه سرسام آوری که در برخی از سرطان ها همچون سرطان سینه ، مغز و اعصاب و ریه ، به مراتب بالاتر است . همچنین در پژوهش انجام شده در بیمارستان امام خمینی تهران ، ۵۳ درصد از بیماران تحت درمان سرطان در این بیمارستان ، برای پرداخت هزینه های درمانی خود اقدام به استقراض پول از دوستان و آشنایان خود می کنند .

اهمیت بیمه

به طور کلی می توان استنباط کرد که چگونگی وضعیت مالی هر فرد ، به صورت مثبت یا منفی بر وضعیت سلامتی وی تاثیرگذار است ؛ با توجه به آنچه ذکر شد و با در نظر گرفتن آثار وضعیت مالی در سلامتی ، داشتن برنامه مالی و برنامه ریزی برای آینده ضرورت دارد . بنابراین قرار گرفتن افراد جامعه تحت پوشش بیمه کمک زیادی به کاهش هزینه های درمانی آنها کرده و دسترسی خانوار به مراقبت های بهداشتی را تضمین می کند ؛ به طوری که بازپرداخت توسط بیمه ، هزینه های پرداختی از جیب و در نتیجه مواجهه خانوارها با هزینه های کمرشکن را کاهش می دهد .
طبق گفته رئیس کل بانک مرکزی هم اکنون سرانه بیمه در ایران به ازای هر نفر ۱۰۰ دلار است و این در حالی است که در برخی از کشورهای پیشرفته ، این رقم به مرز هزار دلار نیز رسیده است . البته قابل ذکر است که طرح ” بیمه سلامتی ایران ” که از سال ۱۳۹۳ در بیمارستان های دولتی سراسر کشور به اجرا درآمده است ، سعی در مرتفع نمودن برخی کاستی های این مسیر دارد .

برنامه مالی داشته باشید

با وجود مشکلات و مسائلی که هم اکنون در ایران وجود دارند ( از قبیل وضعیت نامناسب اقتصادی ، بیکاری ، رکود تورمی و بی ثباتی ) و از سوی دیگر بامعکوس بودن هرم سنی جامعه و در نتیجه افزایش هزینه های سلامتی و درمانی در چند سال آتی ، افراد جامعه باید به طور جدی به فکر تامین هزینه های درمانی و مصون ماندن از آثار این مشکلات اقتصادی باشند . داشتن پس انداز و برنامه مالی نخستنی و ضروری ترین گامی است که افراد باید در این راستا بردارند . بعد از آن همان طور که ذکر شد ، توجه به وضعیت بیمه خود و تحت پوشش بیمه بودن می تواند از بسیاری از نگرانی های آن ها در این زمینه بکاهد . از آن جا که در فرآیند پرداخت توسط بیمه ، بخشی از هزینه ها نیز از جیب خود بیمار پرداخت می شود ، نمی توان تنها به داشتن بیمه اتکا کرده و با فرض این که بیمه تمامی مشکلات سلامتی را پاسخ خواهد داد ، اقدامی انجام نداد . در این راستا ، می توان داشتن پس انداز و سرمایه گذاری شخصی را در کنار بیمه بسیار مناسب دانست تا در صورت بالا بودن هزینه های درمانی ، به بیمار در پرداخت کمک کند .

تینا شاهپوردوست
تینا شاهپوردوست
سرمایه گذار و تحلیل گر بازار سرمایه ، مدیر مالی در صنعت دارو و دانشجو سطح استراتژیک دوره بین المللی حسابداران مدیریت CIMA

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

logo-samandehi