مالیات بر ارزش افزوده

تاریخچه مالیات در ایران
تاریخچه مالیات در ایران
شهریور ۸, ۱۳۹۷
Show all
تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده چیست ؟

در کشورهای توسعه یافته مالیات نقش اصلی را در تأمین بودجه دولت ایفا می کند ، از این رو نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی در برخی از این کشورها تا ۴۵ درصد نیز می رسد. در ایران نیز با تغییر مکانیزم محاسبات مالیاتی و تقویت اطلاعات دولت نرخ بالایی از بودجه سالانه کشور به درآمدهای مالیاتی اختصاص پیدا کرده است، برای مثال ۲۲ درصد افزایش درآمد مالیاتی در لایحه بودجه ۹۶ نسبت به سال قبل به چشم میخورد و در سال ۹۷ نیز ۳۵ درصد از درآمد دولت از مالیات میباشد.
به همین منظور برای کلیه فعالین اقتصادی شناخت ،اطلاع از قوانین و وظائف خود نسبت به ارگان های دولتی جزو اهم مسائل است، مالیات در کشور ایران به چهار قسمت کلی عملکرد، تکلیفی ، حقوق و ارزش افزوده تقسیم میشود که در ادامه به بررسی مالیات بر ارزش افزوده میپردازیم.
مالیات بر ارزش افزوده «مالیات غیر مستقیمی» است که مصرف‌کننده (خریدار) آن را به همراه بهای خرید کالا یا خدمات می‌پردازد و دریافت‌کننده (فروشنده) موظف است مقدار مالیات دریافتی را به خزانه دولت واریز کند. از آنجا که خود فروشنده نیز ضمن خرید اولیه چنین مالیاتی را پرداخته ولی مصرف‌کننده محسوب نمی‌شود، اینست که او حق دارد کل «مالیات‌های ارزش افزوده» پرداختی خود را از کل «مالیات بر ارزش افزوده»های دریافتی کسر کرده و مابه تفاوت را به دولت بپردازد. دولت‌ها مصارف ویژه‌ای را برای این مالیات درنظر گرفته‌اند. این مالیات از مهم‌ترین درآمدهای خزانه استانداریها، شهرداریها و دولت‌های مرکزی محسوب می‌شود و معمولاً به حساب خزانه دولت مرکزی وارد و از آنجا طبق قانون و معمولاً بنا بر نسبت جمعیت بین استان‌ها و شهرها پخش می‌شود.

تاریخچه مالیات بر ارزش افزوده

ارزش افزوده به چه معناست ؟

هر کالایی که در بازار فروخته می شود ، در فرآیند تولید خود توسط چندین تولید کننده به تدریج ساخته شده است به عنوان مثال یک نان ابتدا گندم بوده و سپس تبدیل به آرد شده و بعد از آن به خمیر و نهایتا در تنور پخته و نان شده است ، قیمت گندم موجود در هر عدد نان تا قیمت نان فروش رفته در نانوایی طی مراحل ذکر شده به تدریج افزایش یافته است که این افزایش حاصل زحمت تولیدکنندگان مختلف از ابتدا تا انتها می باشد ، به این ارزش اضافی ایجاد شده از دانه گندم تا نان ارزش افزوده گفته میشود.
مالیات بر ارزش افزوده به تمامی خدمات و کالاهایی تعلق می‌گیرد که در برابر پول در داخل کشور داد و ستد می‌شوند، مگر آنکه در قانون برای آن شرایط ویژه، از جمله تخفیف‌هایی در نظر گرفته باشند. کالاهایی که صادر می‌شوند از این مالیات معاف هستند: ر.ک. Duty-free. به همین دلیل گردشگران (که در کشور محل سفر و خرید اقامت رسمی و دائم ندارند) می‌توانند ضمن خرید، از فروشنده «برگه تفکیک بهای خرید و مالیات برارزش افزوده» (Export document) درخواست کنند. این برگه می‌بایستی ضمن خروج از کشور (حد اکثر سه ماه پس از خرید) توسط اداره گمرک مرزی، پس از رویت اجناس، تأیید شود. خریدار سپس می‌تواند از راه‌های مختلف، از جمله طی سفر بعدی از طریق خود فروشنده یا شرکت‌های ویژه مستقر در بخش ترانزیت فرودگاه یا در خاک کشور مقصد، مالیات پرداختی را دریافت کند. ساکنین کشورهای اتحادیه اروپا در داخل مرزهای این اتحادیه امکان باز دریافت مالیات را ندارند. فروشگاه‌های واقع در سالن ترانزیت فرودگاه‌ها، در محوطه سفارت خانه‌ها،سازمان ملل، یونسکو، فائو و سایر مکان‌های در این رده، که خرید در آن‌ها تحت شرایط ویژه‌ای امکان دارد، «Duty-free shop» محسوب شده و مالیات بر ارزش افزوده را از مشتری دریافت نمی‌کنند.

نحوه محاسبه ارزش افزوده برای اشخاص حقیقی و حقوقی:

طی یک دوره سه ماه در یک سال ، شرکت مبلغ X را به صورت قانونی و طبق قوانین اعلام شده توسط سازمان مالیاتی خریداری میکند ، در حین خرید ۹درصد X را اضافه بر مبلغ کالا به فروشنده به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت میکند، از طرفی شرکت مبلغ Y را به صورت قانونی و طبق قوانین اعلام شده توسط سازمان مالیاتی به فروش می رساند ، در حین فروش ۹ درصد Y را اضافه بر مبلغ کالا از خریدار به عنوان مالیات بر ارزش افزوده دریافت میکند. در پایان مهلت سه ماه مالیات اخذ شده در مقابل مالیات پرداخت شده قرار میگیرد و مازاد آن به اداره ارزش افزوده طی فیش مالیاتی پرداخت میگردد و اگر مقدار مالیات پرداخت شده بیشتر باشد میتوان آن را از دولت استرداد نمود یا به دوره بعد موکول کرد.
داره مالیات در حالت عادی «تک پست»های دریافتی و پرداختی کسبه را در نظر نمی‌گیرد (ولی ممیزی مالیاتی اداره دارایی اینکار را می‌کند)، بلکه جمع کل را در انتهای سال مورد محاسبه قرار می‌دهد. یک بازرگان یا تولیدکننده در انتهای سال حجم تمامی مالیات‌های پرداختی (برای آب، برق، بخاری، خریدهای شرکت، بنزین خودروها، تعمیر خودروها و صدها پست دیگر) را از کل مالیات‌های دریافتی از مشتریان کسر نموده و وجه تفاوت را به دولت می‌پردازد.

نرخ مالیات ارزش افزوده:

ارزش افزوده از سال ۸۷ با نرخ ۳% آغاز شد و به مرور زمان این درصد افزایش پیدا کرد تا به امروز که نرخ مالیات ارزش افزوده به ۹% رسیده است . از این نرخ ، ۶% به عنوان مالیات ارزش افزوده و ۳% به عنوان عوارض ارزش افزوده تقسیم میشود.

مراحل ثبت نام برای شرکت های تازه تاسیس

۱- مرحله پیش ثبت نام : برای شروع به سایت www.evat.ir که سامانه ی اینترنتی برای انجام امور الکترونیکی مالیات بر ارزش افزوده است مراجعه و در قسمت انجام پیش ثبت نام با توجه به نوع شخصیت خود اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام به تکمیل فرم پیش ثبت نام نمایند.
۲- مرحله دریافت دعوتنامه: بعد یک هفته تا ده روز از طریق پست توسط کد پستی و آدرس مندرج در پیش ثبت نام ،نام کاربری و رمز عبور برای متقاضی ارسال می شود.
۳- مرحله انجام ثبت نام: در این قسمت باید اطلاعات شرکت اعم مشخصات شرکت ، فعالیت های جاری ، اطلاعات مربوط به پرونده مالیات بر درآمد ، نوع مشمولیت و سایر اطلاعات درخواستی را در سایت مذکور وارد و ثبت نهایی کنید.

اخذ گواهی ارزش افزوده:

بعد از ثبت نام ، ارسال اولین اظهارنامه و پرداخت باید به سایت ارزش افزوده مراجعه و درخواست گواهی ارزش افزوده دهید،از درخواست پرینت و به سازمان ارزش افزوده مراجعه فرمائید بعد از دو روز تائیدیه از طریق پست ارسال می شود ، لازمه ی خرید و فروشی قانونی و دریافت مالیات از خریدار ارائه تائیدیه ارزش افزوده می باشد. همچنین برای پرداخت مالیات از فروشنده تقاضای ارائه تائیدیه ی ارزش افزوده بنمایید.

تاریخ ارسال اظهارنامه ارزش افزوده :

در پایان هر فصل به مدت ۱۵ روز مهلت دارید به سایت ارزش افزوده مراجعه و اظهارنامه ارزش افزوده را ارسال و مبلغ مورد نظر را طی دو فیش مالیات ۶% و عوارض ۳% به صورت مجزا پرداخت نمائید، فصل زمستان به علت تعطیلات عید تا پایان فروردین به مدت ۳۰ روز مهلت قانونی دارد.

پگاه ابراهیمی
پگاه ابراهیمی
کارشناس ارشد حسابداری ، حسابرس و پژوهشگر حوزه مالی و مالیاتی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

logo-samandehi